Tapuda cins değişikliği yaptırmak için izlenecek yol
Bu yazıda yapısız iken yapılı hale gelen, Yapı Kullanma İzin belgesi ilgili belediyesi tarafından verilmiş taşınmazların Cins Değişikliği işlemi anlatılmaktadır. İmar barışı kapsamında Cins Değişikliği yaptırmak için Yapı Kayıt Belgesi Aldıktan Sonra Yapılması Gerekenler başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.
Arsa vasfında olan taşınmazınıza ilgili belediyesinden ruhsat alarak inşaata başlandığında inşaatın tamamlanmasından sonra ilgili belediyesinden Yapı Kullanma İzin Belgesi verilir. (İskan Ruhsatı veya Mesken Ruhsatı da denilir) Arsa vasfındaki bir taşınmazın cinsinin değiştirilmesi için Yapı Kullanma İzin belgesi çıkmış olması gerekir.
TKGM Kadastro Dairesi Başkanlığı tarafından 12.07.2021 tarihinde yayınlanan 2021/2 sayılı Resen Cins Değişikliği Genelgesi ile Cins Değişikliği yöntemi değişmiştir. Belediyesinden ruhsat alınarak başlanan inşaatlar mesken aşamasına geldiğinde yapı kullanma izin belgesinin çıkmasına müteakip Cins Değişikliği süreci başlayacaktır. Belediye tarafından Kadastro Müdürlüğüne gönderilen dosya sonrasında Tapu Müdürlüğüne geçerek Cins Değişikliği işlemi tamamlanacaktır.

İlk ruhsat çıkarılması aşamasında Harita Mühendisi tarafından hazırlanan Yapı Aplikasyon Projesi ruhsat dosyasında yer almaktadır. Ruhsat dosyasında yer alan Yapı Aplikasyon Projesi yukarıda örneği gösterilen formatta hazırlanmış ve onayları tamamlanmış ise Yapı Kullanma İzin Belgesi çıktığında belediye ruhsat dosyasındaki bu Yapı Aplikasyon Projesi ile Yapı Kullanma İzin Belgesini Mekansal Gayrimenkul Sistemi (MEGSİS) üzerinden Kadastro Müdürlüğüne gönderir.
Eğer Yapı Aplikasyon Projesi yukarda örneğini gösterdiğimiz formatta hazırlanmamış veya onaylarda eksiklik var ise Mesken için gerekli evraklar listesine Yapı Aplikasyon Projesini de ekleyerek temin edilmesini ister. İlgilisi tarafından Yapı Aplikasyon projesi sorumlu olan Harita Mühendisine hazırlatılarak belediyeye teslim edilir ve Cins Değişikliği için Kadastro Müdürlüğüne gönderilir. Bazı belediyeler Yapı Aplikasyon Projesinin eksik olması durumunda Yapı Kullanma İzin Belgesini çıkararak vatandaşa teslim edip elden kadastro müdürlüğüne başvuru yapılmasını da isteyebiliyorlar.
Yapı Aplikasyon Projesi Nedir? Nasıl Hazırlanır?
Arsa üzerine yapılacak yapı için çizilen Mimari Projeniz ilgili belediyesince onaylandıktan sonra ruhsat aşamasında bir Harita Mühendisi tarafından onaylı Mimari Projesine uygun olarak Yapı Aplikasyon projesi hazırlanması gerekir. Yapının arsa içindeki konumunu ve kotlarını gösteren bu belgeye Yapı Aplikasyon Projesi denir. Parsel Koordinatları LİHKAB Aplikasyon Krokisinden yapı koordinatları ise onaylı mimari projesinin sayısallaştırılmasından elde edilir.
Yapı Aplikasyon Projesinin muhatabı ruhsat sürecinde ilgilisi tarafından belirlenir. Mimari proje için bir Mimar ile görüşüldükten sonra harita işlemleri içinde bir Harita Mühendisi ile görüşülerek anlaşılır ve sonraki süreçte tüm harita işlemleri anlaşılan Harita Mühendisi ile yapılır. Ruhsat aşamasında ve Mesken aşamasında aynı Harita Mühendisi tarafından Yapı Aplikasyon Projesi hazırlatılır.
Mesken İçin Gerekli Diğer Harita Evrakları
Yapı Denetimli yapılan yapılar için bazı belediyeler Mesken aşamasında Yapı Kullanma İzin Belgesi çıkmadan önce bir Harita Mühendisi tarafından hazırlanması gereken Vaziyet Planı ve Bağımsız Bölüm Planı isteyebilirler. Vaziyet planı aplikasyon projesine benzerdir ve yapının parsel içindeki konumunu ve koordinatlarını gösterir. Bağımsız Bölüm Planı ise birden çok bağımsız bölüm bulunan yapılarda bağımsız bölümlerin sınırlarını konumlarını cephelerini ve kaçıncı katta yer aldıklarını kotları ile gösteren belgedir.

Vaziyet ve Bağımsız Bölüm Planı
Vaziyet Planı; Onaylı Mimari Projenin Aplikasyon bölümünü kullanılarak bina koordinatlarının sayısallaştırıldığı evraktır.
Bağımsız Bölüm Planı; Onaylı mimari projesindeki değerler kullanılarak varsa bodrum kat, zemin kat ve normal kat planları ayrı ayrı hazırlanarak katlardaki mevcut kullanım alanları belirlenir.
Hazırlanan Vaziyet Planı ve Bağımsız Bölüm planı ilgili belediyesinden onaylatıldıktan sonra Yapı Denetim firmasına teslim edilerek mesken ile ilgili Harita Mühendislik kısmı tamamlanmış olur.
LİHKAB Cins Değişikliği İşlemleri
İlgili belediyesinden ruhsat alınarak yapılan yapılar 2021/2 sayılı genelge kapsamında resen yapılmaktadır. Bunun haricindeki Cins Değişikliği işlemleri LİHKAB tarafından vatandaşın talebi ile yapılabilmektedir.
İmar Kanununun 27. Maddesi Kapsamındaki Ruhsata Tabi Olmayan Yapılar, Güneş Enerjisine dayalı elektrik üretim tesisi amaçlı Cins Değişikliği işlemi, Yapılı İken Yapısız Hale Gelme, Bina Yapımı ve Yıkımı İle İlgisi Olmayan ve Taşınmaz Malın Bağ, Bahçe, Tarla Vb. Vasıfta İken, Arsa, Vb. Vasıflara Dönüştürülmesi veya tersi yapılan işlemlerde, Entegre Tesis Niteliğinde Olmayan Ve Ruhsata Tabi Olmayan Tarımsal Amaçlı Yapıların (Sera Ve Benzeri) Cins Değişikliği işlemleri için LİHKAB bürosuna ilgilisinin başvuru yapması gerekmektedir.